Fotostarzenie i ochrona przeciwsłoneczna

Starzenie się skóry

Starzenie się skóry jest procesem fizjologicznym, zależnym od czynników wewnętrznych organizmu oraz warunków środowiska.  Do najważniejszych czynników zewnętrznych należy promieniowanie UV, nikotyna , zanieczyszczenia powietrza, klimat, wolne rodniki. Jest kilka teorii zakładających mechanizm starzenia, a jego dokładne poznanie pozwoliłoby na opracowanie skutecznych metod utrzymania wiecznej młodości.

Skóra starzejąca się jest szara, cienka, mało elastyczna z licznymi zmianami zwłaszcza na twarzy, szyi, dekolcie oraz dłoniach. Pierwszym, rzucającym się w oczy objawem są zmarszczki płytkie, a następnie głęboie. Dochodzi do sukcesywnego zanikania owalu twarzy, co może być spowodowane grawitacją oraz osłabieniem włókien elastynowych i kolagenowych. Zapadanie policzków, redukcja podściółki tłuszczowej, luki w uzębieniu to kolejne objawy starzenia. Pierwsze objawy starzenia występują w wielku 25-30 lat. Pamiętajmy jednak, że wiek biologiczny różni się od metrycznego. Dlatego najlepiej obserwować swoją skórę i zacząć działać, kiedy nadchodzi czas.

Fotostarzenie

Fotostarzenie to nie mit. Na pewno widziałyście zdjęcie kierowcy ciężarówki, który nigdy nie stosował kremów z filtrem. Powinna być to przestroga dla osób kochających leżenie plackiem na plaży i częste wizyty w solarium.

Fotostarzenie polega na starzeniu skóry w wyniku długotrwałej ekspozycji na pomieniowanie UV. Skóra eksponowana na słońce staje się atroficzna, sucha, chropowata, widoczne są bruzdy, głębokie zmarszczki i przebarwienia. Na poziomie histopatologicznym dochodzi do elastory, czyli nagromadzenia agregatów tropoelastyny w warstwie siateczkowej skóry właściwej. Charakteryzuje się degradacją włókien kolagenowych oraz elastyny. Dochodzi do uszkodzenia tkanki łącznej, w skórze właściwej upośledzone zostaje mikrokrążenie i angiogeneza. Warstwa rogowa ulega pogrubieniu wskutek degradacji desmosomów, a także dochodzi do przerostu gruczołów łojowych.

Do pierzchni skóry dociera promieniowanie UVA (320-400nm), które migruje głęboko przez keranocyty, melanocyty i fibroblasty po warstwę siateczkowatą i brodawkowatą skóry właściej . Promieniowanie UVB (280-320 nm) oddziałuje głównie na keratynocyty i komórki Langerhansa.

Promieniwanie UV stymuluje produkcję aktywnych form tlenu, które odgrywają dużą rolę w procesie mutacji. Wiele badań wykazało, że ekspozycja na promieniowanie UV prowadzi do zwiększenia prawdopodobieństwa powstania nowotworów.  Cząsteczki te aktywują wybrane kinazy regulujące aktywację i ekspresję jądrowego czynnika transkrypcji, który z kolei stymuluje produkcję enzymów proteolitycznych. Dochodzi więc do degradacji białek.

Fotoprotekcja

Profilaktyka jest niezbędna aby uchronić się przed fotostarzeniem. Powinna rozpocząć się  w dzieciństwie i trwać przez całe życie. Należy nosić kapelusze utrzymujące w cieniu twarz szyję i dekolt oraz używać kremów ochronnych przez cały rok.

Nasz organizm jest w stanie obronić się przed promieniowaniem UV w sposób naturalny. Pamiętaj jednak, że jest to ochrona tylko do pewnego stopnia. Podstawowym mechanizmem jest produkcja barwnika zwanego melaniną. Syntezowany w melanocytach  umiejscowionych w warstwie podstawnej naskórka, absorbuje promieniowanie UVA i UVB w paśmie światła widzialnego. Chroni w ten sposób DNA przed uszkodzeniami.

Co oznacza SPF ?

Sun Protection Factor jest błędnie rozumiany jako czas bezpiecznej ekspozycji na słońce, a poprawne zrozumienie jednego wzoru, może być kluczem do zdrowej i pięknej skóry. SPF określa ile energii słonecznej jest potrzebne do wytworzenia rumienia słonecznego w obecności filtra, do ilości energii słonecznej potrzebnej do wywołania tej samej reakcji na niechronionej skórze. Zobacz, nie ma nic o czasie! Wiele osób uważa, że jeśli zaczerwienienie skóry widoczne jest po 1h, krem z filtrem SPF 15 ochroni ich przez 15 h. Tak byłoby w idealnym świecie. Niestety, faktor jest związany z ilością energii słonecznej i chociaż zależy ona również od czasu, dużą rolę odgrywają takie czynniki jak:

  • Położenie geograficzne
  • Pora dnia
  • Ilość zaaplikowanego produktu
  • Częstość nakładania produktu

Wraz ze wzrostem SPF, wzrasta ochrona przed poparzeniem słonecznym.

Jak aplikować kremy przeciwsłoneczne?

Ilość zaaplikowanego kremu wpływa na ilość pochłoniętego promieniowania. Dorosły człowiek potrzebuje około 30 g (kieliszek do wódki) aby całkowicie pokryć ciało i twarz. Częstotliwość ponownego stosowania zależy od tego w jaki sposób spędzasz czas. Pływanie, uprawianie sportu, intensywne pocenie się powodują szybki spadek skuteczności i ścieranie się produktu. Nawet wodoodpornego! Tak, produkty wodoodporne również należy ponownie zaaplikować po wyjściu z wody. Producenci oraz FDA zalecają dokładanie produktu co 2h, aby zapewnić ciągłą ochronę. Staraj się wybierać produkty, które zapewniają szerokie spektrum ochrony: przed promieniowaniem UVA i UVB.

Czy kremy przeciwsłoneczne są skuteczne?

Przed wprowadzeniem produktu na rynek, producent zobowiązany jest do przeprowadzenia testów. Po pomyślnym przejściu badania, produkt może być oznakowany faktorem SPF o określonej wartości. Informacja ta odnosi się jedynie do promieniowania UVB. Na szczęście od 2011 roku kosmetyki, które przejdą pozytywnie testy szerokiego spektrum, mogą deklarować również ochronę przed promieniowaniem UVA.  

Wyróżnić można filtry chemiczne, które pochłaniają promieniowanie i zamieniają na energię cieplną. Drugą grupą są filtry fizyczne, które działają od razu, odbijając promienie słoneczne.

Substancje aktywne, czyli czego szukać w INCI produktów przeciwsłonecznych.

Aminobenzoic acid
Avobenzone
Cinoxate
Dioxybenzone
Homosalate
Meradimate
Octocrylene
Octinoxate
Octisalate
Oxybenzone
Ensulizole
Sulisobenzone
Titanium dioxide
Trolamine salicylate
Zinc oxide

Jaki krem przeciwsłoneczny kupić?

Wiadomo, że im wyższy SPF, tym lepsza ochrona ale również wyższa cena. Przy wyborze produktu przeciwsłonecznego można kierować się swoim typem skóry. Naukowcy z Portugalii zaproponowali schemat dopasowania SPF do fototypu.

FototypRekomendowany SPF
I>40
II20-40
III7-20
IV6-15
V5-10
VI4

Pamiętaj! Kosmetyki SPF nie zapewniają bezkarnego przebywania na słońcu, a jedynie spowalniają proces starzenia się skóry, nowotworzenia oraz zmniejszają ryzyko poparzeń. Rolą tych produktów jest ochrona skóry, a nie wydłużenie czasu przebywania na słońcu.

Literatura
1. Barbara Zegarska, Magdalena Woźniak, Przyczyny wewnątrzpochodnegostarzenia się skóry. Gerontologia  Polska, tom 14, nr 4, 153–159.
2. Karolina Olek-Hrab,  Alicja Hawryla,  Magdalena Czarnecka-Operacz. Wybrane zagadnienia z zakresu starzenia się skóry. Post Dermatol Alergol 2008; XXV, 5: 226–234.
3. Patrycja Ata, Sławomir Majewski. Fotostarzenieskóry PrzeglądDermatologiczny201 3, 100, 178 – 183

https://www.fda.gov/drugs/understanding-over-counter-medicines/sunscreen-how-help-protect-your-skin-sun
https://www.fda.gov/about-fda/center-drug-evaluation-and-research-cder/sun-protection-factor-spf
https://www.longdom.org/open-access/determination-of-sun-protection-factor-by-uvvis-spectrophotometry.hccr.1000108.pdf

Jedna myśl na temat “Fotostarzenie i ochrona przeciwsłoneczna

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s